Ambalaj Sektörü
Sektörün Tanımı ve Sınıflandırılması
Ambalaj Sanayi, Standart Uluslararası Ticari Sınıflandırmaya (SITC) göre 582. 635. 641. 642. 658. 665. 692. 699 ve 892. bölümlerde tanımlanmıştır. Armonize Sistem göre Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (GTİP) esas alınarak oluşturulan Ambalaj Sanayi Ürün tanımları ise aşağıdaki verilmektedir.
GTİP Kodu – Ürün Tanımı
3919- Plastikten yapışkan levha, yaprak, şerit, lam vb. düz şekilde
3920- Plastikten diğer levha, yaprak, pelikül ve lamlar
3921- Plastikten diğer levhalar, yaprak, pelikül, varak ve lamlar
3923- Eşya taşıma ambalajı için plastik mamulleri, tıpa, kapak, kapsül
4415- Ağaçtan kutu, kafes, sandık vb. ambalajlar, kablo makarası vb.
4416- Ağaçtan varıl, fıçı, kova, gerdel, diğer fıçıcı eşyası ve aksamı
4804- Kraft kağıt ve kartonlar-sıvanmamış-rulo veya tabaka halinde
4805- Diğer sıvanmamış kağıt ve kartonlar (rulo veya tabaka)
4806- Bitkisel parşömen, yağ geçirmez kağıt, aydınger, kristal kağıt
4807- Sadece yapıştırma suretiyle elde edilen kağıt, karton
4808- Oluklu kağıt ve kartonlar; krepe, kırmalı, kabartmalı kağıtlar
4811- Kağıt, karton, selüloz vatka ve elyaftan tabakalar
4817- Kağıt ve kartondan zarflar, mektup kartları, kartpostallar vb.
4819- Kağıt-karton vb. esaslı kutu, kılıf, torba vb eşya
4821- Kağıt ve kartondan her cins etiketler
4823- Diğer ölçüsüne göre kesilmiş kağıt vb; kağıt esaslı eşyalar
6305- Eşya ambalajında kullanılan çuvallar ve torbalar
7010- Cam damacana, şişe, kavanoz, çanak, ilaç tüpleri, cam kaplar
7309- Demir-çelik depolar, sarnıçlar, küvler-hacmi 300lt den fazla
7310- Demir-çelik tanklar, varıl, fıçı, kutular-hacmi 300lt den az
7612- Alüminyum fıçı, varıl, bidon, kutu vb kaplar-hacmi<300lt
7613- Sıkıştırılmış, sıvı gazlar için alüminyum kaplar
8309- Adı metalden tıpa, kapak, kapsül, mühür kurşunları vb. ürünler
AMBALAJ ÜRETİMİ
Dünya Ambalaj Örgütü verilerine göre ambalaj üretiminin yaklaşık yarısı gıda ürünlerine, %20-30’u gıda dışı tüketim mallarına, kalan %20-30’u ise endüstriyel ambalajlara yönelik olmaktadır.
Türkiye ambalaj sanayi, pazar büyüklüğü bakımından Avrupa-Avrasya bölgesinde 6’ıncı, Dünya genelinde ise 16’ıncı sırada yer almaktadır. Sektörün yaklaşık 26,3 milyar ABD Dolar civarı bir büyüklüğe ulaştığı tahmin edilmektedir.
Sektör üretimi malzeme bazında esas olarak plastik ambalaj, kâğıt/karton/oluklu mukavva ambalaj, metal ambalaj, cam ambalaj ve ahşap ambalaj gruplarından oluşmaktadır. Plastik ambalaj üretimi, toplam ambalaj sektörü üretimi içinde yaklaşık %40 paya sahiptir.
PAGEV’in 2025 Türkiye Plastik Ambalaj Sektör İzleme Raporu’na göre plastik ambalaj üretimi 2025 yılında 4,02 milyon ton ve 14,8 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir.Tahminlere göre sektörün toplam üretim kapasitesi ortalama olarak 10 milyon ton civarındadır. Ambalaj sektöründe yaklaşık 3000 firma faaliyet göstermektedir. Bu firmaların yaklaşık %64’ü İstanbul çevresinde bulunmaktadır.
Türkiye ambalaj sektörünün güçlü tarafları; esnek üretim kabiliyeti, AB Bölgesine yakınlık, kalite standardı, kısa teslim süreleri ve çok sektörlü müşteri tabanıdır. Sektör; gıda, kimya, kozmetik, ilaç, perakende ve e-ticaret sektörlerinden gelen talebin artmasıyla gittikçe gelişmektedir.
Ülkemizdeki ambalaj standartlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
• TS EN 13427: Ambalajlama - Ambalaj Atığı Alanında Standartların Kullanımı için Kurallar
• TS EN 13428: Ambalaj - Üretim ve Kompozisyona Özel Şartlar - Kaynak Azaltma ile Önleme Standardı
• TS EN 13429: Ambalajlama - Tekrar Kullanılabilen Ambalajlar Standardı
• TS EN 13430: Ambalaj - Malzeme Geri Dönüşümü ile Geri Kazanılabilir Ambalaj Şartları Standardı
• TS EN 13431: Ambalaj - Enerji Kazanımı Şeklinde Ambalaj Geri Kazanım Şartları, En Düşük Kalorifik Değeri Dahil Standardı
• TS EN 13432: Ambalajlama - Biyolojik Parçalanma ve Kompostlama ile Geri Kazanılabilir Ambalaj Özellikleri - Ambalajın Nihai Kabulü için Deney Aşamaları ve Değerlendirme Kriterleri
TÜRKİYE’NİN DIŞ TİCARETİ
İhracat
Ambalaj sektörümüzün ihracatı 2025 yılında yaklaşık 7,3 milyar ABD Dolarına ulaşmıştır. Sektörün son üç yıllık ihracatına bakıldığında; ihracatın her yıl düzenli olarak arttığı görülmektedir. 2023-25 arası sektör ihracatı oransal olarak yaklaşık %7 artış göstermiştir.
Türkiye'nin Ambalaj Ürünleri İhracatı (ABD Doları)
Sektörün en büyük ihracat kalemi plastik ürünleri olup sektör ihracatının %60’ını oluşturmaktadır. İkinci sırayı kağıt ürünleri oluşturmakta olup %24 paya sahiptir. 2025 yılı verileri itibarıyla Türk ambalaj sektörü 188 ülkeye ihracat yapmıştır. 2025 yılında 100 milyon dolardan fazla ihracat yapılan ülke sayısı 21, 10 milyon dolardan daha fazla ihracat yapılan ülkeye sayısı ise 68 dir. En fazla ihracat yapılan ülkeler genel olarak çevre ve komşu ülkeler ile AB ülkeleridir.
Türkiye’nin Ambalaj Ürünleri İhracatı (ABD Doları)
Ülkelere Göre Ambalaj Sanayi İhracatı (bin ABD Doları)
İthalat
Türkiye’nin ambalaj ürünleri ithalatı 2025 yılında yaklaşık 4,2 milyar ABD Doları olmuştur. 2023-25 yılları arası ithalatın çok fazla dalgalanmadığı ve ortalamasının 4,3 milyar dolar olduğu görülmektedir. Ayrıca, bahse konu dönemde sektörün ithalatı %6 azalmıştır.
Sektörün 2023-25 arası dış ticaret dengesine bakıldığında dış ticaret fazlasının her yıl arttığı görülmektedir. 2016-21 yılları arası dış ticaret fazlası 3 kattan fazla artmıştır. Bu artış ivemesini kaybetse de 2023-25 arası dış ticaret fazlası yaklaşık %31 artmıştır. Bu bakımdan sektörün üretim ve ihracatını artırdığı görülmektedir.
Sektörün ithalatının %91’ini plastik ve kağıt-karton ürünleri oluşturmaktadır. Plastik ürünlerinin payı %54, kağıt-karton ürünlerin payı ise %37 dir.
Türkiye’nin Ambalaj Ürünleri İthalatı (ABD Doları)
Ülkelere Göre Ambalaj Sanayi İthalatı (bin ABD Doları)
Türkiye ağırlıklı olarak Çin, ABD ve AB ülkelerinden ambalaj ürünleri ithalatı yapmaktadır. Dünyanın en fazla ihracat yapan ülkeleri olan Çin, Almanya ve İtalya Türkiye’nin de en büyük tedarikçileridir. Bu üç ülkenin ithalatımızdaki payı %44’e ulaşmaktadır.
DÜNYA TİCARETİ
Dünya Ambalaj sektörü ihracatı 2025 yılı itibarıyla 379 milyar dolara ulaşmıştır. Sektörün son on yıllık global ticaretine genel olarak bakıldığında 2018, 19 ve 2020 yıllarında ticaretin artış gösteremediğini 2021 yılında ise %20 arttığını görmekteyiz. Bunun en büyük nedeni Korona krizi ile sert bir şekilde artan plastik, kağıt ve metal fiyatları ve talebidir. Ambalaj sektöründe 19 ülke Dünyada 5 milyar dolardan fazla ihracat yapmaktadır. Bu on dokuz ülkenin global ihracattaki payı %78 dir. Diğer taraftan global ihracatın %36,5’ini Çin, Almanya ve ABD yapmaktadır. Dünya ihracatında 3 üncü sıradaki ABD’nin ihracatı 34 milyar dolar iken, 4 üncü sıradaki İtalya’nınki ancak 16 milyar dolardır. Ülkemiz en fazla ihracat yapan 14’üncü ülke olup global ihracattan %1,9 pay almaktadır.
Yıllara Göre En Fazla İhracat Yapan Ülkeler (Bin ABD Doları)
Ambalaj sanayinin en büyük alıcıları aynı zamanda dünyanın en büyük tedarikçileridir. İhracatta ilk üçte yer alan ABD, Almanya ve Çin aynı zamanda en fazla ithalat yapan ilk dört ülke arasında yer almaktadır. 5 milyar dolardan daha fazla ithalat yapan ülke sayısı 21 dir. Türkiye en fazla ithalat yapan 23’üncü ülkedir. On ülke dünya ithalatının yaklaşık yarısını yapmaktadır.
Yıllara Göre En Fazla İthalat Yapan Ülkeler (Bin ABD Doları)
Global ambalaj pazarının büyüklüğüne ilişkin tahminler metodolojiye göre değişmekle birlikte, sektörün genel olarak 1 trilyon ABD dolarının üzerinde bir büyüklüğe ulaştığı tahmin edilmektedir. Fortune Business Insights’a göre; pazar 2025 yılında 1,109 trilyon ABD dolarlık bir büyüklüğe ulaşmış olup, 2034 yılında 1,59 trilyon ABD dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir.
Global ambalaj üretimi ve tüketiminde Asya-Pasifik bölgesi açık ara en önemli merkez konumundadır. Fortune Business Insights verilerine göre Asya-Pasifik, 2025 yılında küresel ambalaj pazarının %38,8’ini oluşturmuş; bunu Kuzey Amerika %28,03, Avrupa %20,23, Latin Amerika %9,22 ve Orta Doğu-Afrika %3,71 ile izlemiştir. Tahminlere göre Asya’da ambalaj pazarı 2023-2028 döneminde yıllık ortalama %5,3 büyüyecek olup, Endonezya, Filipinler ve Hindistan en hızlı gelişen pazarlar arasında yer almaktadır. Çin ise hâlihazırda dünyanın en büyük ambalaj pazarı konumundadır.
Kaynak: www.ticaret.gov.tr
