Chiller Soğutma Sistemi Nedir?
İngilizce’de “chiller”; Türkçe’dd “soğutma sistemleri” olarak adlandırılan chiller sistemler; bir kaynaktan ısıyı alıp başka bir kaynağa aktaran, enjeksiyonlu soğutma sistemleridir.
Chiller Nasıl Çalışır?
Kompresör, kondansatör, genleşme valfi ve evaporatörden oluşan chiller soğutma sistemleri, kompresörde sıkıştırılan ve ısınan gazı kondansatörde soğutarak çalışır. Ardından, genleşme vanasından geçen gazın basıncı nedeniyle sıcaklığı düşer ve sıvı hale gelir. Evaporatörden geçerken soğutulacak sıvının ısısını alır, düşük basınçlı bir gaz olarak kompresöre gelir ve tekrar sıkıştırılır. Çalışma sistemi bu şekilde devam eder.
Hava soğutmalı ve su soğutmalı olarak iki farklı türü vardır. Chillerlerin soğutucu sistemleri, farklı özelliklerine göre sınıflandırılır. En önemli ayrım, ısı kaynağının ne olduğu ile ilgilidir. Isı havaya veriliyorsa buna hava kaynaklı soğutucu, suya veriliyorsa su kaynaklı soğutucu denir.
Hava Soğutmalı Chiller
Hava soğutmalı soğutucu sistemleri, evaporatör ve kompresör aracılığıyla kazanılan soğutucu akışkan gazının enerjisini hava soğutmalı bobinlere aktararak çalışır.
Kompresördeki sıkıştırılmış ve yüksek sıcaklıktaki gaz halindeki soğutucu akışkan, kondensere gönderilir. Isı transferi, fanların yardımıyla batarya yüzeyine hava akışı sağlanarak gerçekleşir. Soğutma işlemi, gazdaki ısının havaya aktarılmasıyla tamamlanır.
Su Soğutmalı Chiller
Su soğutmalı chillerler, hava soğutmalı soğutucuların çalışma mantığından farklı olarak, kondenser devresindeki sıcak gazı su ile soğutur. Gazı soğutmak için hava soğutmalı bobinler yerine, su kullanan kabuk ve boru tipi veya plakalı ısı eşanjörleri kullanılır.
Soğutucunun nasıl çalıştığını merak edenler için, su soğutmalı soğutucu sistemlerinde kondansatör içinde dolaştırılacak soğutma suyunu sağlamak için bir su kaynağına ihtiyaç duyulur. Su kaynakları; nehir, deniz, soğutma kulesi veya standart su hattı olabilir. Su soğutmalı chiller sistemleri genellikle yerleştirilecek alanın sınırlı olduğu ve enerji maliyetlerinin yüksek, ancak su maliyetlerinin düşük olduğu yerlerde kullanılır.
Su soğutmalı chiller modelleri iç mekanlarda da çalışabildiğinden, soğutmanın gerekli olduğu alana en yakın konumda yerleştirilmesi istendiğinde ideal çözümü sunar. Su soğutmalı chiller sistemleri, açık deniz araçlarının iklimlendirilmesi için de kullanılabilir.
Su soğutmalı chillerler cihaz hacmini en aza indirdiği için benzer kapasiteli bir soğutucu cihaza göre %65 daha az hacim kaplar. Aynı zamanda, kompresörün çalışma performansındaki artış sayesinde daha az elektrik tüketir ve yüksek performans sağlar.
Chillerler; öncelikle endüstriyel üretim tesislerinde, gıda ve ilaç endüstrilerinde, plastik üretim tesislerinde, kozmetik üretim tesislerinde, soğuk hava depolarında, otellerde ve hastanelerde kullanılmaktadır. Ancak, her kullanım alanına uygun bir soğutucu projesi özel olarak hazırlanmalıdır.
